Nieuw rapport watersnood: optie om dijk aan te leggen langs Geul bij Bunde

Het is een optie om een dijk aan te leggen langs de Geul bij Bunde. Dat zegt onderzoeksbureau Deltares tijdens de presentatie van het tweede rapport. Het gaat om het gebied waar de Geul de Maas instroomt, ook wel het Geulmondingsgebied genoemd.

Sifon verstopt
Bij Bunde gaat de Geul onder het Julianakanaal door via een zogenoemde sifon, een soort tunnel waar het water onder het kanaal door kan richting de Maas. Maar tijdens de overstromingen in 2021 raakte de sifon verstopt en kon het niet al het Geulwater verwerken. Het water ging richting Westbroek, Bunde en Brommelen en richtte daar enorme schade aan.

Nieuwe overstroming
Om eenzelfde overstroming te voorkomen is het volgens Deltares een optie om bij Bunde een dijk aan te leggen. Wel houdt het bureau een slag om de arm omdat de precieze gevolgen stroomopwaarts onduidelijk zijn. Maar een dijk kan in ieder geval de kans op een nieuwe overstroming verkleinen. Als er toch een overstroming plaatsvindt zijn de gevolgen ook kleiner.

Voorkomen vrijwel onmogelijk
Een andere conclusie was dat eenzelfde overstroming van 2021 voorkomen, vrijwel onmogelijk is. Er zouden zeer ingrijpende maatregelen nodig zijn. Zo zou er een dijk van drie meter hoog moeten komen bij Meerssen, maar ook dat zou weer gevolgen hebben omdat andere gebieden onder water komen te staan door een dijk te plaatsen.

Water vasthouden
Het bureau adviseert om in te zetten op het vasthouden van water. Daardoor kan er minder regenwater in de Geul terechtkomen. Al heeft het vasthouden van water ook al geholpen in 2021. Toen is van al het regenwater maar 30 procent afgevoerd naar de Maas. Oftewel, veel regenwater is opgenomen in de bodem. De afvoer van de Geul tussen Valkenburg en Meerssen daalde van 135 kubieke meter per seconde naar 110 kuub per seconde. Doordat de bui in de zomer viel kon de bodem nog meer water opnemen omdat de bodem dan droger is.

Risico langs de Geul
Deltares heeft ook een kaart gemaakt met welke gebieden gevaar lopen voor een nieuwe overstroming. Daaruit blijkt dat bewoners langs de Geul een vergelijkbaar risico lopen als bewoners van buitendijkse gebieden langs de Maas. Het bureau adviseert daarom om niet meer woningen te bouwen op gevaarlijke plekken. Op plekken waar minder gevaar is kan er aangepast gebouwd worden.

Evacuatieplanning
Deltares zegt verder dat er ingezet moet worden op een tijdig waarschuwingssysteem. Ook moeten bewoners duidelijke informatie krijgen wat ze moeten doen bij hoogwater. Daarnaast zegt Deltares dat er een evacuatieplanning moet klaarliggen. Daarin moet staan welke straten als eerst geëvacueerd moeten worden.

Klimaatverandering
In het stroomgebied van de Geul viel in 2021 ongeveer 128 millimeter regen. Dit soort buien vallen volgens het KNMI eens in de 500 jaar. De Belgische tegenhanger denkt daar anders over en zegt dat dit soort buien eens in 100 tot 200 jaar vallen. Waar beide organisaties het wel over eens zijn is dat door klimaatverandering dit soort buien vaker gaan vallen. De kans is in 2050 drie keer zo groot, in 2085 is dat zelfs zes keer zo groot.