Zuid-Limburg in de schaduw: burgemeesters willen geen ongelijke behandeling

Er is vanuit Den Haag onvoldoende aandacht voor de regio. Dat zeggen de burgemeesters van Eijsden-Margraten en Vaals in aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen. Problemen in de Randstad worden vaker en sneller aangepakt, terwijl in Zuid-Limburg grote opgaven zijn. "Het is niet eerlijk."

 "We zien al jaren dat de problematiek in de Randstad wel aandacht krijgt van het kabinet, maar dat we hier jaren moeten praten voor de opgaven in Limburg", zegt burgemeester Alain Krijnen van Eijsden-Margraten. Bij grote investeringen in het openbaar vervoer is dat vooral duidelijk. "In Amsterdam wordt er snel geld vrijgemaakt voor het doortrekken van de Noord/Zuidlijn. Hier praten we jarenlang over een paar miljoen voor de Maaslijn. Dat is een typisch voorbeeld van ongelijke behandeling van regio's. Dat moet en kan anders."

Geen politie beschikbaar
De tekorten bij politie en justitie is een probleem waarvan burgemeester Harry Leunessen van Vaals en burgemeester Krijnen hopen dat het hoog op de agenda komt van het nieuwe kabinet. Limburg heeft verhoudingsgewijs de kleinste politiecapaciteit. "Onze wijkagenten worden nu vaak weggeroepen om te ondersteunen", vertelt Leunessen. "In het verleden heeft er toe geleid om gezamenlijke controles af te blazen, omdat er geen politie beschikbaar was. Geen goede zaak."

Onderschat
Krijnen verwijst ook naar de Cito-toets, die stond eerst gepland in de week voor carnaval. Scholen organiseren in die week juist carnavalsactiviteiten. "Dat hebben ze echt onderschat in Den Haag." Na luid protest vanuit Limburg en Brabant ging de minister overstag en kwam er een extra week waarin de toets afgenomen kon worden.

Ook het probleem rondom spuitcirkels is voor Den Haag onbekend. Dat is een regel waardoor binnen 50 meter van een akkerland of fruitteeltbedrijf niet gebouwd mag worden. Reden is dat er gespoten wordt met bestrijdingsmiddelen tegen onkruid. "Die maken het ons heel moeilijk om te bouwen", vertelt Krijnen. "In Den Haag kennen ze die problematiek van de spuitcirkels niet." 

Versplintering
Burgemeester Leunessen wijst erop dat er ook een stabiel landsbestuur moet komen. "Een bestuur dat knoppen kan doorhakken. En ik zeg eigenlijk ook dat ik vanuit Vaals de wens uitspraak dat er een einde komt aan de versplintering van de politiek in de Tweede Kamer. Het land besturen met 19 kleine en een enkele middenpartij wordt erg lastig." Volgens Leunessen zijn moeilijke dossiers, zoals stikstof, te vaak doorgeschoven omdat daar geen politieke meerderheid voor was.  

Tekorten aanpakken
De Regio Deal is een voorbeeld waar Krijnen blij mee is. Vanuit het Rijk komt er 20 miljoen euro voor de aanpak van de economie, landschap en arbeidsmarkt in Zuid-Limburg. De gemeenten leggen daar nog eens 20 miljoen euro bij. "Met dit soort investeringen vanuit Den Haag kunnen we daar meer werk van maken." Maar het structurele probleem moet vooral opgelost worden, vindt Krijnen. Gemeenten kampen al jaren met flinke tekorten bij onder andere jeugdzorg. "Dat moet nu echt een keer worden aangepakt."

Krijnen verwijst naar de financiële ravijnjaren: vanaf 2026 komt er een stuk minder geld vanuit Den Haag naar de gemeenten. Gemeenten krijgen de begroting daardoor nog maar moeilijk rond. "De begroting moet je sluitend krijgen. Dus als er nieuwe taken komen, maar daar wordt geen geld voor gegeven, dan moet je bezuinigen", legt Leunessen uit. En dat gaat ten koste van andere taken van de gemeente. 

'Kaasstolp'
Om de problemen aan te korten zijn er ook kandidaten uit de regio nodig, en daarvan zijn er juist weinig. "Dat laat zien dat politieke partijen onvoldoende doordrongen zijn van de volksvertegenwoordigende taak die ze hebben. Want goed en dagelijks contact met je kiezers onderhoud je niet vanuit de kaasstolp in Den Haag", zegt Leunessen. "Het laat ook zien dat het streven naar diversiteit absoluut onvolledig is. Een divers parlement bestaat niet alleen uit leden met een verschillende culturele achtergrond of seksuele geaardheid. Maar bestaat vooral ook uit mensen die geworteld zijn in de regio. Het mag geen wonder zijn dat mensen in de regio ontevreden zijn en een gebrek aan vertrouwen hebben in de politiek "

Krijnen is het met zijn college in Vaals eens: "Het wordt dus een hele uitdaging om het geluid van Limburg in Den Haag te laten doorklinken." Krijnen vindt het een interessant idee om eens na te denken over een ander kiesstelsel. "De regionale spreiding en vertegenwoordiging van onze inwoners kan misschien beter tot zijn recht komen."

Beste plannen
Zelf is Krijnen partijloos. "Op dit moment ben ik nog een zwevende kiezer. Maar ik ga de debatten kijken en dan zien wie de beste plannen heeft waar onze regio van kan profiteren." De burgemeester van Vaals zweeft niet meer, maar kan zich voorstellen dat kiezers nog zwevend zijn. "Ik zou in ieder geval oproepen om te gaan stemmen. Ik moet dan denken aan het stemadvies van mijn schoonvader die in Ecuador woont. Die antwoordde op de vraag wat die ging stemmen: 'Wij stemmen op de minst kwaaie van alle kandidaten.'"